VriendenNieuws September 2026
Muziek werkt bevriendend
Bij bijna elk concert dat ik bijwoon valt het me op dat ik vooraf, maar vooral achteraf, de aandrang heb om contact te maken met anderen, die ook geluisterd hebben. Muziek werkt bevriendend. Geen wonder dus dat Orkest Phion een actieve groep Vrienden heeft.
In de berichten van de Activiteitencommissie, waarmee traditiegetrouw de nieuwsbrief opent, kunt u zien hoe actief deze is. En natuurlijk is er een wisselwerking: Mecenassen en Vrienden steunen het orkest, het orkest maakt de muziek die bevriendt. En hoe meer vrienden, hoe meer armslag het orkest krijgt.
Verder kunt u in deze nieuwsbrief kennismaken met de nieuwe harpiste van Orkest Phion: Louise Grandjean. Ons redactielid en klarinettist van het orkest Léa Iselin had een gesprek met haar. Wim Ruitenbeek, de artistiek manager, vertelt over Olha Dondyk, nieuwe vaste gastdirigent. En tot slot doet redactielid en violist Annemarie van Viegen verslag van een gesprek dat zij met haar cello-collega René Berman had over het komende celloconcert van Elgar.
We wensen u als redactie veel leesplezier toe met deze nieuwsbrief. En hopen dat de verhalen straks ook bijdragen aan uw luisterplezier.
John Biermans.
De Activiteitencommissie
We kijken terug op een mooie start van het seizoen. Dat begon dit keer met het bijwonen van de repetitie voor het openingsconcert. Woensdag 2 september waren we in Arnhem en genoten we van het trombone-trio van Orkest Phion. Wat een mooie en vernieuwende muziek was dit. We zagen hoe het stuk eerst op het podium en later met de trombones elders in de zaal werd uitgeprobeerd. Zo werd dit concert letterlijk tijdens de repetitie opgebouwd. Het slot van de repetitie was voor de Ouverture van ‘Le nozze di Figaro’. Heerlijk om even bij weg te dromen.
Voorafgaand aan deze repetitie waren de Vrienden in gesprek met Lies Molenaar die boeiend vertelde over haar hoorn en de muziek.
Lies Molenaar vertelt over haar hoorn en de muziek
Vooral het verhaal over hoe zij tot de keuze van dit instrument was gekomen, raakte ons allemaal.
De volgende Vriendenrepetitie
De volgende Vriendenrepetitie staat op het programma voor woensdag 28 oktober (dit keer in Enschede). Aanmelden kan via deze link.
Openingsborrels
Traditiegetrouw hebben we ook dit seizoen tijdens het openingsconcert met Vrienden een toast uitgebracht op het komende concertseizoen. We hebben 51 Vrienden ontmoet tijdens de diverse openingen. Onder het genot van een hapje en een drankje spraken we met musici over de plannen voor het nieuwe seizoen.
In oktober staan er nog twee ‘openingsborrels’ in de agenda.
Dinsdag 6 oktober vieren we de opening van het seizoen in Orpheus in Apeldoorn en donderdag 8 oktober doen we dit in Amphion in Doetinchem.
Na afloop van het concert met Dvořák 9 ‘De nieuwe wereld’ ontvangen wij u graag om een toast uit te brengen. Aanmelden kan nog tot 4 oktober via deze link.
Educatieconcerten
Vrienden van Phion maken, behalve de aanschaf van muziekinstrumenten, ook mooie educatieproducties mogelijk. Dit najaar dragen we bij aan het concert High Five! (gr. 3 t/m 5).
Nieuwsgierig wat we met uw bijdrage doen? Kom kijken bij een van de educatieconcerten:
- Zutphen op 16 oktober, aanmelden kan tot 8 oktober
- Enschede op 10 november, aanmelden kan tot 2 november
- Zwolle op 11 november, aanmelden kan tot 3 november
- Hardenberg op 12 november, aanmelden kan tot 4 november
- Nijmegen op 17 november, aanmelden kan tot 9 november
- Arnhem op 18 november, aanmelden kan tot 10 november
- Apeldoorn op 20 november, aanmelden kan tot 12 november
De concerten beginnen steeds om 11:15 u. en duren 45-60 minuten. Aanmelden kan via onderstaande button.
Educatieconcert 'High Five! Lejo & Orkest Phion'
Doet u met ons mee?
Met veel plezier organiseren we alle activiteiten voor onze (Boezem-) Vrienden en Mecenassen. In het Activiteitenverzicht op de site ziet u dat er ook dit jaar weer veel gepland staat, en we zijn bezig met nog meer plannen.
Allemaal met als doel om u als onze gewaardeerde Vrienden en de musici van Orkest Phion nog meer met elkaar te verbinden. We proberen alle activiteiten in ieder geval zowel in Enschede als in Arnhem te organiseren. Maar daarvoor zijn vrijwilligers nodig om ons te helpen. De oproep zal duidelijk zijn: Doet u met ons mee?
Door met ons mee te doen helpt u ons de vele activiteiten mogelijk te maken. Als “beloning” voor dit meedoen, maakt u van dichtbij kennis met het de musici in ons orkest en kunt u concerten bijwonen.
Wilt u meedoen? Laat het weten via vrienden@vriendenvanphion.nl en ik neem contact met u op om te bespreken waarbij u ons kunt helpen.
Tot ziens bij onze Vriendenactiviteiten
Peter van der Neut (vz. Activiteitencommissie)
Olha Dondyk - foto gemaakt door Eduardus Lee
Een bijzonder talent op de bok
Op vrijdag 2 oktober start in Enschede een programma met de nieuwe vaste gastdirigent van Orkest Phion: Olha Dondyk.
“Toen ik nog bij Het Rotterdams Philharmonisch Orkest werkte”, zo vertelde Wim Ruitenbeek, de artistiek manager van Phion, mij, “heb ik voor het eerste kennisgemaakt met Olha Dondyk. Zij maakte toen haar internationaal debuut als dirigent voor het Rotterdams orkest. En meteen was ik onder de indruk van haar. Later in 2026, tijdens de jaarlijkse dirigentenwedstrijd La Maestra in Parijs, drong zij door tot de finale en won de prijs van de speciale vermelding van ECHO. Daardoor werd mijn bewondering voor haar als orkestleider alleen maar groter.”
Jong toptalent
“Olha is pas 22 jaar. Maar met haar geweldige talent straalt ze een groot gezag uit als ze op de bok staat. Dat gezag is gebaseerd op haar vakkennis en haar doortastendheid waarmee ze makkelijk de leiding neemt. En niet minder op haar ideeën over de muziek en de samenwerking die zij zoekt met het orkest om deze te verwezenlijken. Dat kwam ook goed tevoorschijn toen ze in het voorjaar van 2025 met Orkest Phion het ‘Meedoeconcert Fanny-Nannerl’ uitvoerde. Dit was een concert in de reeks van de activiteiten van Educatie, deels bekostigd met gelden van de Vrienden en Mecenassen.”
“We waren dan ook erg blij dat we haar konden contracteren om gedurende drie jaar onze vaste gastdirigent te worden. We verwachten namelijk dat we voor haar en voor het orkest in een win-win-situatie terechtkomen. Phion staat al lang open voor samenwerking met jonge talenten, met musici dus, en nu ook met een dirigent. Deze talentvolle mensen kunnen zich samen met het orkest ontwikkelen, terwijl onze eigen musici profiteren van hun hemelbestormend enthousiasme en de nieuwe inzichten die jonge musici met zich meebrengen.”
De tijd dat geslacht een rol speelde is voorbij
Op mijn vraag of het bij de benoeming van Olha ook een rol gespeeld heeft dat zij een aanstormde vrouwelijke dirigent is, reageerde Wim bijna verontwaardigd: “Natuurlijk niet. We waren op zoek naar een hoog getalenteerde jonge dirigent. Dat was het enige criterium dat een rol speelde. De tijd dat geslacht een rol speelde bij het benoemen van musici of een dirigent ligt inmiddels wel achter ons. En dat is maar goed ook.”
Het belooft in elk geval een mooi muzikaal avontuur te worden, de concerten met Olha Dondyk, met drie toppers uit de romantiek en laat-romantiek: Wagners Ouverture van de Tannhäuser, het Tweede Pianoconcert van Rachmaninov, met als pianist het eveneens jonge talent Nikola Meeuwsen en na de pauze Dvořáks’ 9e symphonie.
John Biermans
De reeks begint in Enschede op 2 okt. en loopt tot 10 okt. in resp. Zwolle, Amsterdam, Arnhem, Apeldoorn, Doetinchem en twee keer in Nijmegen.
Maak kennis met Louise Grandjean, onze nieuwe harpiste
Misschien heeft u haar al in het orkest ontdekt tijdens de seizoensopening met Sjostakovitsj 5, of wellicht was u aanwezig bij ons concert bij de Wilmersberg, waar ze met de schitterende harpsolo uit de Notenkraker van Tsjaikovski de show stal. De nieuwe harpiste van Orkest Phion, Louise Grandjean, begon het seizoen met grandeur.
De 33-jarige Française was voordat ze het proefspel bij Orkest Phion won, al een veelgevraagd musicus in het buitenland. Ze speelde o.a. bij het WDR Sinfonieorkester, de Berliner Philharmoniker, het Mahler Chamber Orchestra, Orchestre de Paris en ze werkte zelfs een jaar bij het filharmonisch orkest van Hong Kong, toen Jaap van Zweden daar nog chefdirigent was.
Hoe is het om, na de wereld te zijn overgereisd, nu te landen bij Orkest Phion?
“Het is een spannend nieuw hoofdstuk waar ik aan begin. Ik ben blij om een nieuw land te ontdekken. Het is nieuw, maar voelt tegelijkertijd ook vertrouwd, want in vergelijking met Hong Kong ligt de Nederlandse cultuur dicht bij de Duitse, het land waar ik vele jaren heb gestudeerd en gewerkt. En ik ben bezig met de Nederlandse taal te leren, zodat ik me nog sneller thuis zal voelen!”
Hoe ben je begonnen met harp spelen, was het liefde op het eerste gezicht?
“Als kind danste ik, mijn broer speelde wel een instrument. Samen met mijn moeder haalden we hem altijd op van zijn muzieklessen en moesten soms even wachten. Zo zag ik als vierjarige een keer een harp in de gang voorbijkomen. Ik had het instrument nog niet eens gehoord, maar was al onder de indruk. Het eerste zaadje was geplant. Vier jaar later raadde de pianist van mijn danslessen mij aan om op muziekles te gaan, omdat hij aan mijn bewegingen kon zien dat ik aanleg zou kunnen hebben. Toen ik een instrument mocht kiezen, dacht ik natuurlijk meteen terug aan de harp!”
Wanneer wist je dat je van harp spelen je beroep wilde maken?
“Eigenlijk ben ik daar gaandeweg mijn harpstudie achter gekomen. Tijdens de middelbare school had ik ook interesse in sociale studies en scenografie. Het leek me een goed idee om met muziek te beginnen, bovendien had de leraar in Hamburg een plek voor mij in zijn klas. Eenmaal begonnen aan de bachelor had ik voor het eerst de tijd om de hele dag harp te spelen. Hoe meer ik het deed, hoe meer ik er van hield.”
Waar kijk je het meeste naar uit dit seizoen? En welk werk hoop je snel op de lessenaar bij Orkest Phion te zien?
De 6de symfonie van Mahler is heel mooi. De harppartijen in de muziek van Mahler zijn altijd fantastisch! Ik heb zijn 3de symfonie nog nooit gespeeld, dus ik hoop dat hij snel geprogrammeerd gaat worden.
En daarnaast kijk ik ook uit naar het kamermuziekproject in november waar we het Adagietto uit de 5de symfonie in kleine bezetting zullen uitvoeren. Het lijkt me leuk om naar de kleinere steden in de regio te gaan en misschien nieuw publiek te ontmoeten. Het contrast met de normaal grote bezetting in grote zalen is super!
Daarnaast hoop ik voor de toekomst op Franse muziek, dat is vaak mooi voor de harp. Images van Debussy en de suite van Daphnis et Chloé van Ravel zijn favorieten.”
Hoe ziet een typische repetitiedag van een harpiste eruit?
“Ik ben altijd minstens 1 uur voor de repetitie begint aanwezig om de harp te stemmen. En in de lunchpauze stem ik opnieuw. Na de repetitie werk ik thuis aan het programma van de week erna, want harppartijen vergen veel voorbereiding. Zo schrijf ik altijd de vingerzettingen en pedaalmarkeringen in, dat is niet iets wat je makkelijk van blad leest. Mocht een dirigent in de repetitie ergens midden in het stuk willen beginnen, dan moet ik heel snel de juiste pedalen instellen, dus dan is het handig als het erbij staat.”
Waar haal je je inspiratie vandaan?
“Alle kunstvormen verrijken elkaar en vervullen een soortgelijke behoefte. Ik lees heel veel, dus ik heb de neiging om literatuur te zeggen, maar uit elke kunstvorm kan ik inspiratie halen.”
Welk stuk raad je de vrienden aan om te luisteren?
“Met mijn kamermuziekgroep ‘Between Worlds Ensemble’ hebben we vorig jaar een cd uitgebracht: Song of the birds. Ik ben trots op wat we gemaakt hebben, dus mocht u benieuwd zijn, dan kunt u het beluisteren! En als u de harp in meer detail wil ontdekken: mijn lievelingscomponiste voor werken voor harpsolo’s is Henriette Renié.”
Bedankt Louise, we wensen je een fijn eerste seizoen bij Orkest Phion!
U kunt Louise zien optreden in de kamermuziekserie ‘Het leven van Alma’ van 13 t/m 22 november en in december bij ‘Kerst met Mahler 6’.
Léa Iselin-Hemmerlin
Elgars’ Celloconcert
Begin oktober speelt Orkest Phion o.a. de 9e symfonie van Dvořák, o.l.v. Olha Dondyk. En eind oktober-begin november is er een programma met de titel De Maestra’s. Het orkest alweer onder leiding van een vrouwelijke dirigent: Glass Marcano. Er wordt o.a. het Celloconcert van Elgar gespeeld, door Hayoung Choi, in 2022 winnares van de Koningin Elisabethwedstrijd in Brussel.
Annemarie van Viegen, violiste van Orkest Phion en redactielid, had hierover een gesprek met haar collega René Berman, de aanvoerder van de cellogroep.
René, heb je het Celloconcert van Elgar zelf gespeeld en zo ja, hoe oud was je, toen je het voor het eerst speelde?
“Ik denk dat ik 20 was toen ik dat concert voor het eerst speelde, met een amateurorkest in Groningen, waar ik vandaan kom. Fijn, zo’n amateurorkest, want je krijgt zoveel repetities als je maar wilt, ze vinden het alleen maar leuk als je meedoet. Zo kon ik het goed leren kennen.”
Van wie is je favoriete uitvoering en waarom?
“Natuurlijk die ene hè, Jacqueline du Pré. Maar Casals is ook mooi en totaal anders, heel interessant.”
Wat zijn de uitdagingen voor de cellist en/of orkest in dit stuk?
“Het begin komt weer terug in het einde. Dat betekent dat je daar mét het orkest een hele lange boog tussen moet zien te maken, als één groot geheel.”
Wat verwacht je van de soliste Hayoung Choi?
“Ik heb haar nog niet live meegemaakt, ik verwacht heel veel moois en vooral expressiefs.”
Heb je nog een leuke anekdote over Elgar?
“Er werd mij ooit verteld door een kritische luisteraar dat het stuk toch écht geen elegie is. Nou, ik vind van wel, daar gaat een compleet tijdperk naar de knoppen. Ik kan er nog steeds boos om worden!”
Komt u vooral luisteren en misschien wordt dit wel uw nieuwe favoriete uitvoering!
Annemarie van Viegen.
Deze reeks concerten loopt van 30 okt. t/m 8 nov. In Enschede, Apeldoorn, Arnhem en Nijmegen.
Colofon
Stichting Vrienden van Phion
Leden bestuur:
Marijke van Hees, voorzitter
Marian Louppen, vicevoorzitter, Mecenaatscommissie
Hans Peter Herwig, penningmeester
Jard Baljet, secretaris
Peter van der Neut, Vriendenactiviteiten
Patricia van der Valk, bestuurslid
Lea Hermmerlin, adviseur bestuur
Roelof de Lange, adviseur bestuur
Jacco Post, adviseur bestuur
Leden Activiteitencommissie:
Namens de Vrienden:
Peter van der Neut, voorzitter
Gelly Talsma
John Mens
Frans Veldhuis
Cor Tuinbeek
Namens de musici:
Eva Bengtsson
Pieternel van Lent
Leden van de Redactie:
Rebecca Fransen (musicus)
Léa Hemmerlin (musicus)
Annejuul Tielens (vriend)
John Biermans (vriend, eindredacteur)
Jan de Lange (vriend, voorzitter)
Annemarie van Viegen (musicus)
Mecenaatcommissie:
Marian Louppen (voorzitter)
Patricia van der Valk
Pieter Bolder