1. Nieuwsbrief Vrienden Februari

Nieuwsbrief Vrienden Februari

Welkom bij ons eerste VriendenNieuws in 2021, onze vertrouwde verbinding van Vrienden en Orkest.

In deze uitgave gesprekken met pensioengerechtigd hoornist Hans Hilferink, de onmisbare orkestbode René Knoop en Inge Bergenhuizen die het evenwicht tussen Artistieke commissie en Ondernemingsraad probeert te bewaren. En verder graag uw aandacht voor de komst van Joris Nassenstein als manager artistieke zaken en de uitslag van de enquête van de Redactiecommissie. Een verheugend groot aantal Vrienden heeft gereageerd en de uitkomsten zijn ook duidelijk. Vrienden hechten aan informatie over muziek en musici, aan artikelen over individuele musici en hun instrument, over concerten en achtergronden van componisten en hun muziekstukken.

Muziek als verbindende factor

De grenzen van onze leef- en belevingswereld zijn recent weer aangescherpt en staan nog meer onder druk. Sommigen lijden er onder, anderen verzetten zich en velen zullen de omstandigheden hanteren als niet plezierig maar wel onvermijdelijk.
Er is wel een verbindende factor, de liefde voor klassieke muziek in het algemeen en ons orkest in het bijzonder. Om die relatie en betrokkenheid zo goed mogelijk vast te houden is het fijn dat vanuit het orkest de laatste tijd hard en innovatief is gewerkt, zodat we ondanks alle beperkingen kunnen genieten van muziek. Was u ook zo onder de indruk van Mahler met Christianne Stotijn? Hebt u Wayne Marshall zien en horen dirigeren met prachtige kopermuziek van Leonard Bernstein. Verschillende stijlen en klankkleuren, maar muziek die binnenkomt! Helaas niet ‘live’, maar toch!! Dank daarvoor.

Met vriendelijke groet,

Peter IJzerman (voorzitter)

 

Van de bestuurstafel

Op 4 februari heeft een -digitale- bestuursvergadering plaats gevonden. We hebben enkele belangrijke stappen gezet in het Vrienden integratieproces.
• In de eerste plaats is een besluit genomen over de harmonisering van de Vrienden in beide provincies. We onderscheiden daarbij een drietal categorieën, te weten Vrienden, Boezemvrienden en Mecenassen. Dit besluit wordt met ingang van 2022 ingevoerd. Voor 2021 gelden de bestaande afspraken. Een verzoek tot betaling van uw bijdrage 2021 is onlangs verstuurd.
1. Vrienden dragen een bedrag tussen € 45 en € 100 bij met als tegenprestatie, ontvangst van VriendenNieuws en een uitnodiging voor een Vriendenrepetitie, waaronder een interview/gesprek met een musicus.
2. Boezemvrienden betalen een bedrag tussen € 100 en € 500 met als tegenprestatie naast die van de Vrienden, ook een uitnodiging voor een ‘meet en greet’ met dirigent, musici en solisten, alsmede een extra ontvangst bij het jaarlijkse slotconcert.
3. Mecenassen dragen jaarlijkse meer dan € 500 bij. Naast alle hiervoor genoemde tegenprestaties geldt voor deze categorie het jaarlijkse mecenassen diner.
Wij hopen met deze gedifferentieerde opbouw voor Vrienden meerdere mogelijkheden te bieden om te participeren in onze ambitie het orkest maximaal te ondersteunen. 
• Het bestuur heeft ook positief besloten over het voorstel om de relatie tussen vrienden en orkest, na de ingrijpende corona-beperkingen, aan te halen met een extra impuls. Met andere woorden, we zetten in op een ‘charmeoffensief’ om u als Vrienden, zodra dat mogelijk is, een aantal aantrekkelijke concerten op bijzondere locaties, aan te bieden. Gesprekken met beheerders van kastelen en buitenplaatsen in beide provincies zijn constructief verlopen. In een volgend VriendenNieuws meer daarover.

Tekst: Peter IJzerman

Poll

Wat zou u willen lezen in VriendenNieuws? 

Onder deze kop hebben ruim 1600 Vrienden van Phion half januari een korte vragenlijst per email ontvangen. Met deze enquête wil de redactie van VriendenNieuws meer te weten komen over de belangstelling van de Vrienden. Waarover willen Vrienden in de maandelijkse online Nieuwsbrief vooral lezen?

Vier vragen werden voorgelegd. Maximaal mochten twee antwoorden worden aangekruist. Het ging om de volgende antwoordmogelijkheden:

  1. Interview met een musicus uit het orkest over instrument / favoriete stukken / muzikale carrière 
  2. Interview musicus met achtergrondinformatie over concerten Phion
  3. Interviews met Vrienden van het orkest
  4. Informatie over het functioneren van de orkestorganisatie in tijden van corona

Resultaten

Bijna 200 Vrienden hebben gereageerd en er zijn ruim 340 antwoorden binnengekomen.

134 keer A
133 keer B
9 keer C
65 keer D

De uitslag biedt een indicatie van de belangstelling van de Vrienden. De interpretatie van de uitkomsten levert niet veel discussie op. Vrienden willen vooral verhalen lezen over de wereld van muziek, musici, instrumenten, componisten, composities en achtergronden van concerten.  En in mindere mate over de manier waarop het orkest probeert corona te overleven. De belangstelling voor verhalen van Vrienden blijkt minimaal. Voor het bestuur van de Stichting Vrienden en de redactie van VriendenNieuws zijn de uitkomsten bemoedigend en een aansporing. Enerzijds laat het aantal reacties zien dat de betrokkenheid van de Vrienden groot is, veel vragenlijstonderzoek ontvangt doorgaans minder respons, anderzijds geven de antwoorden een duidelijke vingerwijzing voor het redactiebeleid.

Tekst: Jan Schukkink

Hans Hilferink, fusie kampioen

Na een studie in Enschede bij Henk Alders en Miroslav Ricanek, maakte hoornist Hans Hilferink een kort uitstapje van vijf jaar naar het Gewestelijk Orkest in Delft. Vervolgens werd hij op 14 februari 1981 aangenomen in Enschede, waar hij veertig jaar zou blijven spelen. Binnenkort neemt hij afscheid; hij gaat met pensioen.

En spelenderwijs bouwde Hans een indrukwekkend CV op. Een fusiecarrousel was daar mede debet aan.

Overijssels Philharmonisch Orkest
Forum Philharmonisch Orkest
Orkest van het Oosten
Nederlands Symfonie Orkest
Het Symfonie Orkest
Orkest van het Oosten
met Phion als finale!

Doorgewinterde fusie expert

In Enschede waren de musici gewend aan eeuwig dreigende bezuinigingen. Maar, al werd er gefuseerd, later weer gesplitst en veranderde de naam regelmatig, alles kwam voor Hans op het nippertje altijd weer goed. ‘Soms was een fusie een enorme strijd, maar bij de hoorngroepen ging het er doorgaans mild aan toe. Bij Phion zijn we er naartoe gegroeid met tweejaarlijkse samenwerkingsproducties, maar in het verleden werden compleet gescheiden werelden soms abrupt samengevoegd. Door de fusie met Opera Forum ontstond het leuke voordeel dat we eindelijk ook opera’s konden spelen. Mijn absolute favoriet was Der Freischutz onder leiding van de sympathieke dirigent Jan Stuhlen. Hij leende regelmatig een overhemd van me – als hij dat weer eens vergeten was mee te nemen – omdat we ongeveer hetzelfde postuur hadden.’

Vanwege alle fusies heeft Hans de afgelopen veertig jaar maar liefst twintig hoorncollega’s naast zich gehad. De eerste decennia alleen maar mannen. Corina Liefers was in 2004 de eerste vrouw. Inmiddels bestaat de hoorngroep uit vier vrouwen en twee mannen. Wanneer de functie van Hans vacant komt is vanwege de coronasituatie nog onduidelijk.

Speciale herinneringen

Met veel plezier denkt Hans terug aan de tournees en de tijd met chef dirigent Jaap van Zweden, die het orkest naar een hoger niveau tilde. Het meeste is hem de Amerika tournee bijgebleven, waarin 21 Staten in vier weken werden aangedaan. Dat was inclusief een spannend concert in Carnegie Hall en welgeteld één vrije dag. Maar memorabel was ook de tournee naar Tenerife waarbij de hoorn van Hans na een boot oversteek compleet gekreukeld uit de flightcase kwam en geen enkele Spanjaard enig idee had hoe dat gekomen was!

Tijd voor pensioen?

Hans speelde begin februari zijn laatste concert met Phion; vanwege corona een stream. Deze opname wordt op 10 februari in het programma Avondconcert op NPO radio 4 uitgezonden en is later te beleven via het platform Concert in Huis.
Hans is nog altijd enthousiast over zijn instrument en muziek in het algemeen. Zijn twintig leerlingen zal hij les blijven geven en ook het dirigeerstokje bij zijn verenigingen legt hij niet neer. Omdat hij vanwege corona al bijna een jaar aan een minder volle agenda (verenigingen mochten niet repeteren en het orkest gaf maximaal één concert per week in plaats van  drie) heeft gesnuffeld, verwacht hij geen harde overgang en kijkt hij er vooral naar uit om in het voorjaar lekker te gaan golfen.

Concert in Huis van classic.nl

Via platform Concert in Huis van classic.nl kunnen liefhebbers vanuit hun huiskamer concerten van Nederlandse toporkesten ontvangen. Phion is er één van. In deze trailer speelt Hans mee in de suite uit West Side Story van Bernstein die onder leiding van Wayne Marshall is gemaakt. Het volledige concert is te zien en te horen via classic.nl. Omdat vele ensembles en orkesten door de coronaperikelen in zwaar weer zitten wordt een vergoeding gevraagd. De hoogte daarvan kunt u zelf kiezen.  

tekst: Kirsten Jeurissen

 

 

Interview Inge Bergenhuizen

‘Na de pandemie met het voltallig orkest weer op het podium’

Rebecca Fransen (contrabassist) interviewde Inge Bergenhuizen (1e viool) over haar taak als dubbellid in Artistieke Commissie en Ondernemingsraad.

Inge, wat doen de AC en de OR precies?

Inge: ‘De Artistieke Commissie (AC) houdt zich – logischerwijze - vooral bezig met alles wat met het artistieke gedeelte te maken heeft. Programma’s, solisten, wie willen we uitnodigen als dirigent? Ook kijken we daarbij naar hoe we meer publiek kunnen aantrekken.
In de Ondernemingsraad (OR) hebben we het meer over de regels en de kleine lettertjes. Het gaat eigenlijk meer over hoe het er op de werkvloer aan toe gaat. De OR is er voor zowel de orkestleden als voor ons kantoorpersoneel. Er zitten ook twee mensen van de staf in de raad, zodat we samen met de musici een goede weergave van het complete “bedrijf” vertegenwoordigen.’

Jij zit als enige orkestlid in beide commissies. Is dat te bolwerken nu in coronatijd?

Inge: ‘Ja hoor. Als dubbellid ben je als het ware vliegende keep tussen de twee commissies. Soms zijn er onderwerpen met een raakvlak en dan moeten die twee commissies op één lijn zitten. Zonder dat je daar alle leden voor bij elkaar hoeft te roepen wordt er dan onderling even over gesproken. Ik bel dan bijvoorbeeld voorzitters Inge Grevink (AC) en Joost Hillen (OR). Ik moet proberen goed het overzicht te bewaren. Sommige mensen denken dat ik dubbel zo veel werk heb en op sommige vlakken is dat zo (vergaderingen) maar ik hoef gelukkig niet al het zware werk te doen.’

Komen orkestleden naar je toe met een probleem binnen het orkest?

Inge: ‘Ja, zeker, en dat probleem kan over van alles gaan. Het moeilijke is; je kunt het nooit 100% goed doen voor iedereen. Vooral nu we zijn gefuseerd zijn we met bijna 140 collega’s, meningen zijn altijd verdeeld. Het is een soort democratie, ik volg de meerderheid. We hebben een spreekuur voor mensen met klachten of prangende vragen. Eigenlijk een soort inloopspreekuur bij de dokter, maar dan voor het orkest!’

Wat vind je het interessantste aan de beide commissies?

Inge: ‘Ik vind eigenlijk vooral de combinatie leuk. Je kunt over alle aspecten van de organisatie meedenken. Van werktijdenregelingen tot aan hoeveel de koffie kost in de pauze, bij wijze van. Inmiddels doe ik dit een jaar. Je leert onder andere om iets politieker je mening te vormen, hoe een bedrijf werkt en wat er allemaal achter de schermen moet gebeuren voordat wij als musici op het podium zitten. Het is heel fijn om dat de snappen en om het op deze manier mee te krijgen.’

Komen er nu in coronatijd meer of andere vragen bij de OR?

Er komen zeker meer en ook andere vragen binnen bij de OR sinds de uitbraak van de pandemie. Natuurlijk brengt het virus ook een heleboel vragen met zich mee over de veiligheid op de werkvloer en medewerkers richten zich dan tot de OR met hun vragen en zorgen. Wij proberen zo goed mogelijk antwoord te geven en communiceren de eventuele zorgen van werknemers met de directie zodat zij een goed beeld krijgen van wat er speelt binnen de organisatie. Verder verandert het productieschema wekelijks, soms dagelijks. Omdat we momenteel geen concerten mogen geven voor publiek worden avonddiensten geannuleerd. Hiervoor in de plaats komt soms een middagdienst, om bijvoorbeeld een stream op te nemen. Voor sommige van deze aanpassingen is goedkeuring van de OR nodig. 

Kunnen we artistieke veranderingen verwachten?

Ik kan natuurlijk niet in de toekomst kijken, maar dat ik verwacht dat na deze vreemde tijden juist behoefte groeit aan groot symfonisch repertoire. We richten ons nu voornamelijk op repertoire dat met een kleinere bezetting uitgevoerd kan worden. Deze muziek is ook fantastisch en we kunnen er ontzettend veel van leren omdat het vaak voelt als kamermuziek. We moeten dan écht op elkaar letten en naar elkaar luisteren. Maar, eerlijk gezegd, ik kan  niet wachten om weer met het voltallige orkest op het podium te zitten en samen te werken aan de allergrootste werken. Ik hoop dat ons publiek er ook zo over denkt!

Tekst: Rebecca Fransen

IJsland, het land van vuur en ijs 

De wondere w​ereld van René Knoop

Rond 2007 kwam orkestassistent René Knoop bij Het Gelders Orkest in dienst. Al gauw was hij onmisbaar. Zakte er een lessenaar in en kon hij niet meer omhoog? René! Te hoge of te lage stoel? René! Moest er iemand inspringen in de organisatie van de concerten? Bel de multi-inzetbare René, die op een of andere wijze altijd in de buurt lijkt.

Wat moet Phion zonder hem? Maar zelfs René heeft een uitlaatklep nodig van zijn Phion. Sinds 2012 trekt hij een paar keer per jaar naar zijn favoriete vakantie-eiland: IJsland! Afgelopen maand was hij er weer. Terwijl wij in Nederland knus kerst en oud en nieuw aan het vieren waren (en alleen maar konden dromen van sneeuw of juist warmere oorden) was René in zijn element op IJsland. Niet lekker badderen in the blue lagoon, maar op IJsland Safari.

Het tijdloze

In IJsland vindt René naast de fjorden, watervallen en weidse vergezichten vooral het noorderlicht fantastisch. Weken is hij op pad, slapend in een tentje of in de auto, om dit fenomeen op de foto te zetten, want René is naast orkestassistent ook fotograaf. IJzige temperaturen weerhouden hem niet want ‘Iceland is a great place in summer and even better in winter’. Dit hoor je hem zeggen in een van de vlogs van zijn YouTube-kanaal. Dus al is het -12 graden, René gaat op pad. In de zomer raakt hij, doordat de zon niet onder gaat, soms de tijd kwijt en weet hij niet precies meer welke dag het is, maar dat maakt hem niet uit. Dat geeft het tijdloze aan waarnaar hij op zoek is. En wat misschien nog wel het allermooiste is, is dat hij in IJsland de liefde heeft gevonden in de IJslandse Hjördís Gígja Brandsdóttir!

Hij maakt prachtige reportages op zijn YouTube-kanaal. Dus mocht je meer willen weten van zijn IJslandse avonturen, dan is dit zeker een aanrader.

Foto’s: René Knoop
Tekst: Marte Straatsma

Joris Nassenstein nieuwe Manager artistieke zaken Phion

Per 1 februari is Joris Nassenstein aangetrokken als manager artistieke zaken bij Phion, Orkest van Gelderland & Overijssel. Met chef-dirigent Otto Tausk is de artistieke leiding van Phion sterk bezet en kan het orkest verder bouwen aan de toekomst. Nassenstein volgt ad interim manager Kees Kramer op.

Vernieuwende en grensverleggende producties

Joris Nassenstein studeerde fluit aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam bij Koos Verheul. In het Concertgebouw en later bij Holland Symfonia en Stichting Orkestkeuken was hij pionier in het maken van innovatieve concerten voor kinderen en nieuw publiek. Met de vele edities van SOUK in het Concertgebouw liet hij orkesten Arabische muziek ontdekken en bracht hen zo in contact met een nieuw publiek. Voor kinderen ontwikkelde hij o.a. samen met Orkater en ISH een nieuw genre van muziektheater met klassieke muziek, waarin de musici conventies overboord zetten om de verbinding met het jonge publiek aan te gaan. Nassenstein werkte mee aan vele televisie-uitzendingen vanaf de Uitmarkt en aan het programma Maestro.

Verbinding met publiek

Nassenstein: ‘Ik heb een groot geloof in de zeggingskracht van de symfonische muziek, voor ons vaste publiek en voor mensen die we leren kennen omdat we onszelf uitdagen met avontuurlijke projecten. Al mijn hele werkzame leven zet ik mij ervoor in dat het symfonieorkest zich zo ontwikkelt dat het in verbinding staat met een breed publiek en een rol van betekenis speelt in het hart van de samenleving. De missie van Phion ademt diezelfde ambitie, daarbij voel ik mij thuis. Ik zie er naar uit om in samenwerking met alle partners van het orkest een veelkleurig programma te realiseren. Een programma dat urgent en actueel is en waarmee we ons publiek inspireren.’

Persbericht Phion

VriendenNieuws Phion verschijnt negen keer per seizoen en wordt gestuurd naar alle Vrienden van Phion en naar de medewerkers / musici van Phion.

Samenstelling leden VriendenNieuws

Leden bestuur:

Peter IJzerman, Overijssel, voorzitter
Jacco Post, Algemeen Directeur Phion
Jard Baljet, Gelderland
Jan Boom, Overijssel
Marian Louppen, Gelderland
Erik Olsman, musicus
Sigurd Smit, musicus

Leden Activiteitencommissie:

Marian Louppen, Vriend Gelderland , voorzitter
Liesbeth van der Hart, Vriend Overijssel
Bert Klaver, Vriend Overijssel
Jan de Lange, Vriend Overijssel
Janny Mezach, Vriend Overijssel
Peter van der Neut, Vriend Gelderland
Melanie Jansen, musicus

Leden van de Redactie:

Jan Schukkink, Vriend Overijssel, hoofdredacteur 
Gijs Bikker, Vriend Gelderland
Aafke Feenstra, Vriend Overijssel  
Rebecca Fransen, musicus
Kirsten Jeurissen, musicus
Marte Straatsma, musicus