1. Nieuwsbrief Vrienden April

Nieuwsbrief Vrienden April

Voorwoord

Welkom bij het april nummer van ons VriendenNieuws. Het is de redactie gelukt om weer een interessante Nieuwsbrief samen te stellen. Wat mij betreft een verademing tussen alle beperkte en beperkende sociale en muzikale problemen.

In deze uitgave leest u meer over het initiatief van Eva Bengtsson (viool) en Marieke Wenink (altviool), oprichters van het Prismakwartet. Zij bieden workshops aan aan de Vrienden. Bestuur en activiteitencommissie ondersteunen dit initiatief. Over praktische zaken leest u in de komende nieuwsbrieven meer.

Verder een kijkje in de keuken als het gaat om het vinden van een nieuwe concertmeester voor de kern Enschede. Zo krijgen we een indruk van het ingewikkelde proces om te komen tot een opvolgster/ger van de geliefde Carla Leurs!

Als Vrienden dragen we bij aan educatie-projecten. Ook in tijden van corona weet het educatieteam de muzikale buitenwacht te bereiken. Lees over de masterclasses die ze de afgelopen maanden hebben georganiseerd waarmee 440 muzikanten van allerlei niveau werden bereikt. En over ‘Solo met Phion’ dat 12 april van start gaat. Van harte aanbevolen.

Tenslotte: vergeet U vooral het zestal gratis onlineconcerten niet! Elke vrijdagavond een première die ook daarna nog gehoord en gezien kan worden. Het is bewonderenswaardig wat alle medewerkers van ons orkest ontwikkelen en uitvoeren om ons maximaal te laten delen in hun muziek, muziek die ons inspireert, transformeert en verbindt!
Dat neemt allemaal niet weg dat ik voor de tweede maal in successie ‘de Mattheüs’ in een echte zaal heb moeten missen. Natuurlijk is gestreamde muziek van waarde, maar zo’n basiliek in Oldenzaal….

Vanuit het bestuur is er dit maal niet veel informatie. Vermeldenswaard is dat Peter van der Neut het voorzitterschap van de activiteitencommissie van Marian Louppen overneemt. Wij wensen hem en de andere commissieleden heel veel creativiteit en resultaat toe. Verder zijn, zoals bekend, een paar bestuursleden met steun van enkele Vrienden bezig om in de loop van 2021 de kasteelconcerten voor alle Vrienden voor te bereiden. Het kost veel tijd, maar we zien er allen naar uit!

Veel leesplezier,

Peter IJzerman
(voorzitter)

De kracht van muziek

Nieuwsgierig naar de drijfveren van de oprichters van het Prismakwartet dat zich toelegt op het geven van workshops, gaat hoorniste Kirsten Jeurissen in gesprek met de oprichters van dit ensemble, Eva Bengtsson (viool) en Marieke Wenink (altviool). Het gesprek gaat over de wetenschappelijke kant van het verhaal, maar vooral ook over de onzichtbare kracht van muziek, waarin de luisteraar zelf ervaart wat muziek met je doet en over het aanbod voor de Vrienden!

Wetenschap

Wetenschappelijk is aangetoond dat muziek een grote invloed heeft op onze vitaliteit, onze gezondheid, ons gevoel van welbevinden en van grote invloed is op ons neurologische systeem en ons emotionele centrum. Muziek kan zelfs ingezet worden als helend instrument in de gezondheidszorg, voor pijnbestrijding, ondersteunend zijn bij het herstel na een hersenbloeding of hartaanval. Mensen met parkinson kunnen zelfs weer leren lopen op uitgekiende muziek. Muziek is een fantastisch middel om uit de lethargie te komen die alzheimer en dementie met zich meebrengt. Samen muziek beleven zorgt ervoor dat we ons meer verbonden voelen met elkaar. Muziek kan ontspannen maar ook energie geven, muziek kan ontladen en opladen!

En dan de praktijk

Naast de theorie is er de praktijk. Wat Prisma beoogt is te laten zien, te laten voelen, te laten ervaren wat die enorme kracht is. In de workshop ‘De kracht van muziek” heeft de luisteraar en de oplettende bespieder de kans dit zelf te ervaren en te zien wat deze oerkracht bij een ander doet! Op de website van Phion lezen we hun motivatie: ‘Dat muziek van grote betekenis is voor ons maatschappelijk leven, beweegt het ensemble om muziek als middel in te zetten, als voorbeeld, als inspiratiebron om de wereld om ons heen in beweging te zetten; en ons wereldburgers te verbinden.’ Zo is uit de gelederen van het huidige Phion het Prisma ensemble geboren. Met Aimeé Broeders en Eva Bengtsson op viool, Marieke Wenink op altviool en Joke den Heijer op cello.

Zowel Eva als Marieke zijn ervan overtuigd dat we klassieke muziek nog in veel meer situaties kunnen inzetten. Marieke: ‘Bijna elk mens is gevoelig en staat open voor muziek. Voor een kind dat voor het eerst een instrument ziet en hoort is dat pure magie! We verliezen een beetje die verwondering, maar als je jezelf er voor openstelt, gaat er een wereld voor je open.’ Eva: ‘ In Zweden wordt in een aantal bedrijven in de pauze in een koor gezongen met creativiteit, ontspanning, onderlinge verbondenheid en openheid tot gesprek als gevolg.’ Marieke, ook werkzaam op een sportschool, draait daar af en toe klassieke muziek. Iets dat vaak met enthousiasme wordt ontvangen en niet alleen door de ouderen. Een jonge bodybuilder vroeg na afloop om de ‘gave speellijst.’ Dat hij uitsluitend naar Bach had geluisterd, daarvan was hij zich niet bewust.

De workshop

Tot slot praten we over de inhoud van de Workshop. Eva en Marieke: ‘Eigenlijk kunnen we daar kort over zijn; het is het beste om deze gewoon te ervaren! Elke situatie en elke aanvrager krijgt een workshop op maat. Het zal altijd gaan over beleven, feedback geven, het delen van ervaringen en … zelf meedoen! Want wat is er nu mooier dan zelf deel uit te maken van een ritmisch of muzikaal verhaal?’ Meer willen Eva en Marieke niet prijsgeven. Zij hebben namelijk het plan opgevat om de workshop cadeau te doen aan de vele vrienden van Phion. ‘Omdat onze vrienden elkaar nauwelijks gezien hebben. En als blijk van waardering van de Phion musici voor onze vrienden voor hun nooit aflatende steun, ook nu iedereen het zo lastig heeft.’ Op de website laten ze weten: ‘Wat wij als musici elke dag ervaren willen we uitdragen, niet alleen in de concertzaal maar ook op de werkvloer, zonder afstand, adembenemend dichtbij. Ervaar de kracht van muziek.’
Natuurlijk zal één en ander pas (coronaproof) plaatsvinden als dat weer kan. ‘We denken nu aan groepjes van 25 á 30 man op meerdere locaties, zodat ook iedereen in de gelegenheid is deel te nemen.’
Een ding staat vast: Het Prisma ensemble kijkt ernaar uit!
En inmiddels heeft de activiteitencommissie laten weten het initiatief te ondersteunen. Ze pakken het op en houden de Vrienden op de hoogte. In de komende nieuwsbrieven worden de data en locaties vermeld.

Tekst: Kirsten Jeurissen

Educatieprojecten

Masterclasses en Solo met Phion

Phion wil voor zoveel mogelijk mensen van betekenis zijn met live symfonische muziek. Nu concertzalen al even dicht zijn, maar ook verenigingen en muziekscholen al lange tijd gesloten zijn, is er extra veel behoefte aan verbinding en uitdaging om thuis muziek te blijven spelen. Phion gelooft in de kracht van klassiek en heeft een ondersteunende rol in talentontwikkeling. Met veel enthousiasme en creativiteit zijn door team educatie tijdens de lockdowns verschillende amateurprojecten ontwikkeld waar alle muzikanten aan mee kunnen doen. We vertellen onze Vrienden graag over twee bijzondere projecten.

Phion Masterclasses

Het is onze liefde voor muziek die we vol passie willen blijven delen, ook of juist in deze uitdagende tijden. Om alle muzikanten van Gelderland en Overijssel en daarbuiten te motiveren om muziek te blijven maken, bood Phion in februari en maart 2021 ondersteuning middels online masterclasses. In deze masterclasses kregen muzikanten de kans om onze professionele musici het hemd van het lijf vragen over alles wat met het bespelen van hun muziekinstrument te maken heeft. Ruim 440 muzikanten van allerlei niveaus deden enthousiast mee. In online zoom-sessies (per instrument) werden al hun vragen beantwoord en de tips en instructies werden live door Phion musici voorgedaan.

Solo met Phion

Thuis als solist meespelen met Phion? Het kan binnenkort! Bij Solo met Phion worden muzikanten ingewijd in de geheimen van de allermooiste orkestsolo’s uit het klassieke repertoire. Denk bijvoorbeeld aan de vioolsolo in Salut d'Amour van Elgar, de hoornsolo uit Mendelssohns Midzomernachtsdroom of de solo voor altsaxofoon in de Schilderijententoonstelling van Moessorgski.

Afgelopen maanden is het  orkest druk bezig geweest om alle prachtige solo’s met orkestbegeleiding op te nemen. Van alle werken is ook een opname gemaakt zonder solist, als een ‘karaoke’ versie, zodat muzikanten binnenkort thuis deze solo met orkestbegeleiding mee kunnen spelen.

Start 12 april 

Er zijn solostukken opgenomen voor: viool, altviool, cello, contrabas,  fluit, (alt)hobo, klarinet, fagot, trompet, hoorn, trombone, euphonium en altsaxofoon. Én alle muzikanten geven we een persoonlijke uitleg van één van onze musici om hen op weg te helpen. Bijvoorbeeld over de rol van de solo in het stuk en hoe je je daar het beste op kunt voorbereiden. Welke technische aspecten belangrijk zijn en hoe je deze kunt oefenen. En tips hoe je ervoor zorgt dat je solo mooi in het geheel mengt of boven het orkest uitstijgt.

Op 12 april wordt Solo met Phion online gelanceerd. Na aanmelding ontvangen muzikanten voor hun instrument en bijbehorend werk de bladmuziek, de audio-opnames (zowel het complete stuk als een ‘karaoke’ versie) en het tutorial filmpje om direct thuis aan de slag te kunnen. We hopen dat we hiermee bij kunnen dragen aan speelplezier, talentontwikkeling en motivatie om thuis te blijven musiceren. We kijken uit naar de reacties en nodigen onze musicerende Vrienden van harte uit om mee te doen!

Tekst: team educatie

Gratis online concerten

De komende weken verschijnt elke vrijdag een gratis online concert van Phion. Bijna net zoals bij een echt avondje uit, kun je je de komende periode elke vrijdag klaarmaken om het weekend in te luiden met de mooiste klassieke muziek. De aftrap was op 26 maart met Dvořáks Serenade voor strijkers  onder leiding van Johannes Leertouwer. En het leuke is dat de concerten die hieronder staan genoemd, na de datum nog een tijdje beluisterd kunnen worden via deze pagina.

Dvořák Serenade voor strijkers

Thuis genieten van Dvořáks Serenade voor strijkers. Phion maakt het mogelijk met dit gratis streaming-concert onder leiding van Johannes Leertouwer. Met deze heerlijke compositie haal je de muzikale lentezon letterlijk in huis.

Meer informatie concert

Tsjaikovski's Suite nr. 4  &
Pianoconcert nr. 5 van Prokofjev

Meer dan veelbelovend

Onlangs voor het eerst bij Phion op de bok en binnenkort alweer terug: Tianyi Lu. De jonge Chinees – Nieuw-Zeelandse dirigent heeft wereldwijd al heel wat gerenommeerde orkesten geleid. Phion leidt ze in Suite nr. 4 Mozartiana van Tsjaikovski en in het laatste pianoconcert van Prokofjev, Pianoconcert nr. 5 waarin concertpianist Ramon van Engelenhoven acte de présence geeft.

Agenda:

9 april Dvořák Tsjechische suite
16 april Dvořák Blazersserenade
23 april Tsjaikovski Suite nr. 4 ‘Mozartiana’
30 april Prokofjev Pianoconcert nr. 5

Zie voor meer informatie onze concertagenda.

Tekst: gebaseerd op persbericht Phion.

Music on, World off

Muziek kan in deze tijd verlichting geven. Even de wereld uitzetten en de muziek aan. Maar wat is dan je favoriete muziekstuk? Alle instrumentgroepen en alle stafafdelingen binnen Phion werd gevraagd een persoonlijke muziektip met toelichting te geven. Dit mocht van alles zijn. Een bepaalde symfonie, muziekstuk of fragment die een mooie herinnering oproept of steun geeft. Het mocht eigen muziek of van Phion, maar ook van een ander orkest of andere artiest zijn.
Vrijwilligers en vrienden werden niet vergeten en ook enkele zakelijke relaties uit beide provincies werden gevraagd een bijdrage te leveren. Zo klonk er muziek in tijden waarin er geen concerten zijn. Phion wilde op deze manier in verbinding blijven met het eigen publiek door te genieten van muziek en elkaars muziektips te beleven...
En zo kon in maart, 31 dagen lang, om 10.00 uur via de website, YouTube, Spotify, Facebook en Instagram die ene muzikale tip worden beluisterd: ‘Music on, World off!

De muziek blijft nog even aan

Uiteraard werd ook het eigen publiek gevraagd naar hun favoriete muziektip. De beide burgemeesters van Enschede, Onno van Veldhuizen, en Arnhem, Ahmed Marcouch, gaven een persoonlijk inkijkje in hun leven door een favoriet muziekstuk te noemen.
Er volgden veel enthousiaste reacties op de campagne, het publiek deelde ook enkele tips. Op dit moment hebben 42 mensen de Spotify lijst in hun favorieten gezet en zijn ons account gaan volgen. Gemiddeld wordt er dagelijks tussen de 50 en de 70 keer geklikt op de afspeellijst. En je kan de muzikale tips nog steeds beluisteren op Spotify of Youtube.

Op deze pagina lees je meer over de campagne en vind je de Spotify en YouTube afspeellijsten terug om eens heerlijk bij weg te dromen.

Hoe een nieuwe concertmeester te vinden?

Sinds het vertrek van Carla Leurs, concertmeester van kern Enschede, in de zomer van 2019 is deze belangrijke plek helaas nog steeds niet ingevuld. Gelukkig komt daar hoogstwaarschijnlijk snel verandering in door middel van een bijzondere auditieprocedure. Contrabassiste Rebecca Fransen biedt in deze uitgave van VriendenNieuws en in de mei en juni uitgaven de Vrienden een kijkje achter de schermen. Het wordt een drieluik waarin Rebecca uitlegt welke stappen worden gezet om een nieuwe concertmeester te kiezen.

Belangrijke sleutelpositie

In september 2019, net na het vertrek van de vorige concertmeester, is er al een auditie voor deze toonaangevende plek geweest. Toen is er niemand aangenomen. Als concertmeester moet je van alle markten thuis zijn. Zowel het artistieke vlak als de communicatieve vaardigheden, maar ook speeldiscipline en orde houden zijn erg belangrijk en niet iedereen is dan ook geschikt voor deze leiderspositie. Een nieuwe auditieronde stond vervolgens gepland in april 2020, maar corona gooide roet in het eten.  

Verloop

Met instemming van de OndernemingsRaad (OR) en de Artistieke Commissie (AC) is ervoor gekozen om dit keer af te wijken van de reguliere wervingsprocedure voor musici. Hiertoe is besloten omdat het belang van snelle invulling ten behoeve van artistieke kwaliteit en leiderschap voor Phion groot is.

Normaalgesproken is een auditie altijd achter een scherm, zeker tijdens de eerste ronde. Dat is nu anders; de kandidaten zijn vanaf de eerste ronde zichtbaar.

Maar wat het proefspel dit keer extra bijzonder maakt is dat de auditanten alle werken spelen met het orkest in plaats van alleen met piano. Dit geldt voor zowel de soloconcerten als voor het orkestrepertoire onder leiding van Otto Tausk, alsook voor het repertoire waarbij de kandidaten zonder dirigent het orkest leiden.

Programma

Op 30 maart, 31 maart en 1 april vond de auditie plaats. Op dinsdag en woensdag was de eerste ronde en de tweede ronde vond plaats op donderdag 1 april. In de eerste ronde speelden de kandidaten onder andere fragmenten uit het Vierde en Vijfde Vioolconcert van Mozart en het ‘Erbarme dich’ van Bach. In de tweede ronde stond het heuse spektakelstuk ‘Ein Heldenleben’ van Richard Strauss op de lessenaar met zijn enorm virtuoze en moeilijke vioolsolo’s. Dit stuk zouden we met de huidige corona maatregelen nooit kunnen uitvoeren met publiek erbij vanwege de grote bezetting. Het enige voordeel is dat het orkest nu kan worden opgesteld op de zaalvloer van de Parkzaal in Musis Sacrum: hier zit normaal gesproken natuurlijk het publiek. Er werd in Arnhem gespeeld omdat het Muziekcentrum in Enschede niet beschikbaar was.

De uitslag

Helaas werd de procedure niet afgerond voor de verschijningsdatum van deze uitgave van VriendenNieuws. In de mei-uitgave leest u meer over het vervolg en de naam van de nieuwe concertmeester van kern Enschede. In juni volgt dan een interview met haar of hem.

Tekst: Rebecca Fransen

VriendenNieuws Phion verschijnt negen keer per seizoen en wordt gestuurd naar alle Vrienden van Phion en naar de medewerkers / musici van Phion.

Samenstelling leden VriendenNieuws

Leden bestuur:

Peter IJzerman, Overijssel, voorzitter
Jacco Post, Algemeen Directeur Phion
Jard Baljet, Gelderland
Jan Boom, Overijssel
Marian Louppen, Gelderland
Erik Olsman, musicus
Sigurd Smit, musicus

Leden Activiteitencommissie:

Peter van der Neut, Vriend Gelderland, voorzitter
Marian Louppen, Vriend Gelderland 
Liesbeth van der Hart, Vriend Overijssel
Bert Klaver, Vriend Overijssel
Jan de Lange, Vriend Overijssel
Janny Mezach, Vriend Overijssel
Melanie Jansen, musicus

Leden van de Redactie:

Jan Schukkink, Vriend Overijssel, hoofdredacteur 
Gijs Bikker, Vriend Gelderland
Aafke Feenstra, Vriend Overijssel  
Rebecca Fransen, musicus
Kirsten Jeurissen, musicus
Marte Straatsma, musicus