1. Nieuwsbrief Juni 2022

Nieuwsbrief Vrienden Juni

Voorwoord

Beste Vrienden van Phion,

Het seizoen loopt ten einde, maar VriendenNieuws pakt nog een keer uit met een boordevol bulletin. Daarin wordt natuurlijk teruggekeken op evenementen in het voorbije seizoen, zoals in het artikel van vriend John Biermans. Maar toch vooral vooruitgekeken naar het seizoen 2022 – 2023, door onze nieuwe voorzitter Marijke van Hees, door algemeen directeur Jacco Post en in het interview van Rebecca Fransen met de klarinettiste Léa Hemmerlin; zij maakt vanaf 1 september a.s. deel uit van het orkest. En vanzelfsprekend kijkt ook Peter van der Neut namens de Activiteitencommissie vooruit. Veel informatie in dit bulletin, ik hoop dat u het met plezier leest.

Namens de redactie van VriendenNieuws wens ik u een mooie zomer toe met het vooruitzicht op een prachtig concertseizoen 2022 – 2023.

Toon Ottink, eindredacteur

Van de voorzitter

Zomer en muziekvrienden

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar met dit zonnige weer wil ik naar buiten, maar dat gaat niet. Ik heb een tekst beloofd aan de redactie van onze mooie vriendennieuwsbrief en dus zit ik achter mijn bureau. De Vrienden van Phion zijn belangrijk voor het orkest; u geeft samen met meer dan 1600 mensen steun aan het belang van klassieke muziek voor de samenleving. Met uw giften kunnen we ondersteuning bieden aan activiteiten van Phion, zoals de aankoop van muziekinstrumenten en het uitvoeren van educatieve projecten. Na de fusie heeft het bestuur van de Stichting Vrienden van Phion vele praktische zaken op orde gebracht. Er is een overzichtelijke structuur met een fonds en commissies en er is voor het bestuur een duidelijk budgettair kader. We hebben na de moeilijke periode van de pandemie als vriendenstichting een goede uitgangssituatie voor de komende jaren. Maar er zijn wel uitdagingen. Een daarvan is de vraag hoe we onze vrienden en mecenassen kunnen behouden en nieuwe donateurs kunnen vinden. Dat staat of valt natuurlijk met de prestaties van het orkest, dat daar hard aan werkt.

Phion staat voor een grote opgave; na de fusie echt de sprong naar meer divers publiek maken. Terwijl het al een grote opgave is om het “oude publiek” terug de zaal in te krijgen. Op 21 mei hebben we met bestuur, leden van activiteitencommissie, de mecenaatscommissie en directie en staf van het orkest met elkaar over de inzet van de vrienden en het orkest gesproken. Belangrijke conclusie was dat we als vrienden graag steun geven aan activiteiten op het terrein van versterken van het publieksbereik van Phion.  We hebben in ons gesprek twee sporen onderscheiden;  publieksverbreding en publieksverdieping. Bij verbreding gaat het om het bereiken van nieuwe doelgroepen die zich buiten het reguliere bereik van het orkest bevinden (zoals jongeren, mensen met een migratieachtergrond en mensen met een zwakke sociaaleconomische positie). Bij verdieping gaat het om zowel over het hechter maken van de band met het bestaande publiek en als het uitbreiden van het publiek binnen dezelfde doelgroep.

De werksessie leverde, na enthousiaste discussie in een drietal groepen, vele bruikbare ideeën op waarmee het publieksbereik extra aandacht kan krijgen. Het orkest wil meer weten van het publiek, concerten op locatie stimuleren, samenwerking met andere disciplines zoeken, eventueel werken met een gastcurator en meer samenwerking met de zalen gericht op publieksopbouw. Ideeën genoeg die niet allemaal tegelijk kunnen maar waarin de Vrienden van Phion wel sommige activiteiten kunnen ondersteunen. Ze zijn ook niet allemaal nieuw; het artistiek beleid en het lopende programma van Phion laat dat zien. Zowel in verbreding als in verdieping liggen ook kansen om het aantal vrienden te laten groeien en daarmee draagvlak en draagkracht van de vrienden te vergroten.

Ik ga 23 juni kijken naar de Vlieg mee met Phion show. Een zaal vol met kinderen van groep 5 tot en met 8 van het primair onderwijs in Enschede. Samen met dit jonge publiek mag ik een duik nemen in de wonderlijke wereld van het orkest en vliegen we door de muziekgeschiedenis heen. Het wordt een tropische dag, ben benieuwd wat dat gaat doen met de passie voor de klassieke muziek.

Tekst: Marijke van Hees

Nieuw seizoen van Phion

In gesprek met Jacco Post

Op 8 juni jongstleden sprak ik de directeur van Phion, Jacco Post, via Microsoft Teams: in het post-corona tijdperk zijn digitale vergaderingen en gesprekken in zwang gebleven. Ik had met Jacco afgesproken omdat ik met hem over het programma voor het seizoen 2022 – 2023 wilde praten. En natuurlijk ging het ook daarover, maar dan toch vooral in verband met de gevolgen voor Phion van de pandemie, die samenviel met de fusie van de beide oorspronkelijke orkesten. Jacco vertelt er bevlogen over, over de zorgen die hij heeft, maar zeker ook over de kansen en uitdagingen die hij ziet.

Corona heeft het orkest serieus pijn gedaan, aldus Jacco. De fusie vroeg om integratie van activiteiten, terwijl er feitelijk bijna niets meer kon: geen of slechts incidenteel concerten, geen repetities met grote ensembles, verlies van contact met het publiek. Inmiddels zijn de organisatorische beperkingen verleden tijd, maar is het publiek nog niet massaal terug in de concertzalen. Er is nog angst voor nieuwe besmettingen, zo lijkt het. En er is nog een wereld te winnen, als het gaat om de naamsbekendheid. Dit najaar volgt een grote campagne op dit punt.

Phion werkt aan een echte integratie van beide voormalige orkesten tot een nieuw orkest. Dat zal leiden tot verhoging van de kwaliteit. Met ingang van het komende seizoen 2022 – 2023 is geen sprak meer van twee ‘kernen’, maar van één orkest waar alle musici zich vrijelijk door de producties bewegen. Ook is het gelukt om in Enschede en Arnhem het vaste ritme terug te brengen, waarin je elke paar weken op de vrijdag of zaterdag in het Muziekcentrum of Musis naar Phion kunt luisteren. De zondag in Enschede is ook terug. Aan de vormgeving van de integratie wordt in gezamenlijkheid met de Ondernemingsraad en de leden van de artistieke commissie gewerkt.

De vaste bezoekers van de concerten moeten weer naar de concertzalen worden gelokt, niet alleen in Arnhem en Enschede, maar zeker ook in Zwolle, Nijmegen en Apeldoorn. De in het volgende seizoen teruggekeerde regelmaat in de concertplanning zal daarbij helpen. Maar er moeten ook nieuwe bezoekers worden aangetrokken, door vernieuwende programma’s, zoals een programma met wereldmuziek. En erg belangrijk zijn de educatieve en schoolconcerten. In juni waren alle concerten van ‘De liefste wens’ en de ‘Vlieg mee met Phion show’ uitverkocht. Een project als ‘Muziek in de wijk’ was een groot succes; de samenwerking met Oostpool en Introdans in ‘Midzomernachtsdroom’ trok ruim dertienduizend bezoekers naar de uitvoeringen. Maar natuurlijk zijn er in het seizoen 2022 – 2023 ook veel concerten met vertrouwde programma’s, met Beethoeven, Brahms, Schumann, Bruckner en Mahler: hoogtepunt van het seizoen zou wel eens de grote Derde symfonie van Mahler kunnen worden, die in december wel een keer of acht wordt uitgevoerd. Opvallend in de programmering is het relatief grote aantal componisten uit Oost Europa: Tsjaikovski, Dvořák, Janáček, Sjostakovitsj, Bartók, Stravinsky, Kodály, Prokofjev en Chatsjatoerjan: naast vertrouwde namen ook min of meer nieuwe, en daarmee een verrijking van het repertoire. Alle reden voor u, Vrienden, om de concerten te bezoeken: doet u dat, omdat u van muziek houdt en omdat het orkest uw aanwezigheid nodig heeft.

Kort stond Jacco nog stil bij de dirigenten in het komende seizoen: naast de vertrouwde naam van Otto Tausk – die vaste gastdirigent wordt – noemt hij Claus Peter Flor en Alexei Ogrintchouk. De laatste is een jong talent, tot nu toe vooral bekend als solo-hoboïst van het Concertgebouworkest. Van beiden heeft men bij Phion hoge verwachtingen.

En tenslotte: goed nieuws is dat de Staatssecretaris dit jaar 135 miljoen heeft vrijgemaakt voor de cultuursector, een bedrag dat de komende jaren nog wat hoger lijkt te worden. De orkesten zullen daarvan vooralsnog niet direct profiteren: het geld gaat vooral naar zzp-ers in de kunst en naar mediacampagnes om de belangstelling voor cultuur te stimuleren; en dat is uiteindelijk natuurlijk toch positief.

Tekst: Toon Ottink

Léa Hemmerlin

Interview nieuw Phion-lid

Wij zijn erg enthousiast over het feit dat we weer een geslaagde auditie achter de rug hebben. U leest een interview met een nieuw Phion-lid; Léa Hemmerlin, 25 jaar jong, na de zomer tweede klarinettist.

Kijk je er naar uit?

’Ik vind in een orkest spelen echt het leukste wat er is. Maar tot nu toe was het vaak een week hier en dan weer een week daar spelen, steeds bij een ander orkest. Ik kijk er naar uit om met een vaste houtsectie te spelen en iets op te bouwen in plaats van steeds weer met andere collega’s, waarbij het iedere week weer ‘wennen’ is. Vooral het programma in december met Mahler 3 heb ik enorm veel zin in, ik speel dan es-klarinet.’

Vertel eens iets over jezelf

Volgens mij reis je veel en heb je al op allerlei plekken van deze aardbol gewoond?
‘Ik ben geboren in Utrecht. Mijn moeder komt uit De Bilt en mijn vader komt uit Frankrijk. Ik ben in Bilthoven naar de middelbare school gegaan. Van mijn 15e tot en met mijn 18e jaar heb ik deelgenomen aan de ‘Academie Muzikaal Talent’. Dit is een privé school in Utrecht. Hierna ben ik aangenomen op het Utrechts Conservatorium. 

Daar kreeg ik al snel het idee dat ik naar een andere plek moest zoeken om wat meer inspiratie te krijgen. Ik heb toen besloten om voor een jaar naar Copenhagen te gaan voor een Erasmus uitwisseling. Dit bleef niet bij een jaar; ik heb er uiteindelijk zelfs mijn Master Klarinet afgesloten vorige zomer. Dit jaar studeer ik nog een jaar door in Helsinki aan de Sibelius Akademie. Mijn vriend (dirigent, Frans) is daar al een jaar eerder dan ik begonnen.

Heb je zin om weer naar Nederland te komen?

‘Ja, heel veel. Ik heb inmiddels een woning gevonden in Arnhem. Steeds als ik in Nederland kom, zie ik dingen die ik nooit echt waardeerde of waar ik simpelweg niet bij stil stond toen ik nog in Nederland woonde. De gezelligheid in de steden, de terrasjes, dat heb je in Helsinki niet echt. En natuurlijk de Albert Heijn!’

Wat is je lievelingsmuziekstuk?

‘Franse muziek natuurlijk; ‘La Mer’ van Debussy en muziek van Ravel. Maar ook Scandinavische muziek boeit mij; ik heb het Nielsen concert op mijn Master eindexamen gespeeld. Dat soloconcert voor klarinet heeft ook wel een speciaal plekje in mijn hart, het stuk vertelt echt een verhaal. Omdat de Tweede van Brahms ooit mijn eerste symfonie was die ik in een groot orkest mocht uitvoeren, blijft dit voor mij ook een bijzonder stuk. Artie Shaw en muziek van Copland zijn ook favoriet.’

Wat doe je graag naast muziek maken?

‘Ik vind hardlopen en atletiek heel erg leuk. Het is voor mij echt een uitlaatklep. Ik heb nu al zin in mijn eerste rondje hardlopen door het Sonsbeekpark!’

Léa begint per 1 september 2022 bij Phion.

Tekst: Rebecca Fransen

Eva Wilgers

De altijd vriendelijk lachende programmamaker educatie

Als je de website van Phion opent valt meteen het kopje ‘educatie’ op dat direct naast dat van ‘concerten’ staat. ‘’ En daar zijn we heel blij mee”, vertelt Eva Wilgers. “Educatie & Interactie neemt een belangrijke plek in binnen Phion en laat dat op deze manier ook aan de buitenwereld zien. Phion wil namelijk van betekenis zijn voor zoveel mogelijk mensen binnen en buiten de concertzalen en dat proberen we met al onze programma’s te bereiken. Inmiddels is Educatie & Interactie ook opgenomen in het artistieke team.”

Eva Wilgers deed tijdens het laatste jaar van haar VWO-loopbaan als klarinettist ook de vooropleiding van het conservatorium. Tijdens haar studie kwam ze voor een stage terecht bij Monique Wijnker, hoofd educatie bij toen nog het Orkest van het Oosten. Dat werd een vruchtbare samenwerking. Eva ontdekte dat haar hart ligt bij educatie en juist aan alle kanten daarvan: het overdragen van kennis over muziek, bij de organisatorische én bij de beleidsmatige tak daarvan.

Vier jaar later was ze klarinettist, begon ze aan haar verkorte opleiding Docent Muziek en gaf ze les bij muziekverenigingen en op basisscholen. Daarnaast deed ze productiewerk en schnabbelde ze af en toe bij de Militaire Kapel in Assen. Toen in 2018 bij Het Gelders Orkest een vacature op educatie kwam, werd ze daar aangenomen. “Eigenlijk hebben Monique en ik toen al de eerste stappen op de weg van de fusie van beide orkesten gezet.”

Het is niet niks wat door Monique, Eva en als derde Carlijn de Lange op poten is gezet: een tiental projecten voor basisschoolleerlingen, drie voor het voortgezet onderwijs, het jaarlijkse projectorkest voor amateurs, dat onlangs in anderhalve repetitiedag de Negende symfonie van Dvořák ingestudeerd heeft en op 21 mei in Arnhem in Musis uitvoerde. Daarnaast zijn ze begonnen met ‘Phion in de Wijk’ om meer zichtbaar te zijn in wijken in Arnhem en Enschede, is er een compleet leskanaal ontwikkeld boordevol muzieklessen, waar ook de serie ‘Vlieg mee met Phion’ te vinden is. Eva raadt je vol trots aan om de afleveringen eens te bekijken.

Op 16 mei 2022 vond een groot muzikaal slotfeest plaats in de tuin van paleis Het Loo. Zo’n 1150 basisschoolleerlingen kwamen daar samen, die met hun school of vereniging meegedaan hadden aan de ‘Doe-maar-mee-band’. De lach van de-altijd-vriendelijk-lachende Eva is daar ongetwijfeld groter geweest dan gebruikelijk.

Tekst: John Biermans

Nieuws uit de activiteitencommissie

Luistercursus gaat niet door

Tot onze spijt hebben we moeten besluiten om de Luistercursus in Arnhem en Enschede niet door te laten gaan. In de vorige Nieuwsbrief hebben we de data al bekend gemaakt, maar het gaat helaas niet door. De belangrijkste reden is dat de eigen bijdrage voor de deelnemers tenminste € 100 zou worden en dan moeten er ook nog voldoende deelnemers zijn. Omdat we de hoogte van deze eigen bijdrage een te groot bedrag vinden, hebben we besloten de Luistercursus niet door te laten gaan. We zijn wel bezig met een alternatief, naar daarover meer in een volgende nieuwsbrief.

Samen naar het concert

Een aantal Vrienden van Phion is inmiddels op leeftijd en vindt het lastig om ‘s avonds, en zeker tijdens de donkere wintermaanden, uit huis te gaan naar een concert. Als je dan ook nog alleenstaand bent, is de stap nog lastiger.
Stichting Vier het Leven organiseert sinds 2005 culturele activiteiten voor ouderen en alleenstaanden waarbij alles is geregeld om zorgeloos te genieten van een theatervoorstelling of concert. Regelmatig begeleiden vrijwilligers van Vier het Leven concertgangers naar Phion. Zo hebben we ze al ontmoet in Apeldoorn, Arnhem, Nijmegen en Enschede.

Wilt u ook naar een concert, maar vindt u het vervelend om ’s avonds uit huis te gaan, meldt u zich dan aan bij dit initiatief. Dat kan via de website www.4hetleven.nl of via telefoonnummer 035-5245156. Na uw aanmelding ontvangt u ieder kwartaal een overzicht van voorstellingen en concerten die u samen met de vrijwilligers van dit initiatief kunt bezoeken.

Omdat wij graag onze Vrienden bij een concert ontmoeten, wijzen wij u op dit initiatief.

Vriendenrepetitie

In het najaar organiseren we weer twee Vriendenrepetities:

  • 20 september in Enschede (Strauss)
  • 18 oktober in Arnhem (Franck en Berlioz)

We verwelkomen u graag tussen 9.00 en 9.15 uur. Voorafgaand aan de repetitie maken we kennis met een musicus en aansluitend start om 10.00 uur de repetitie (einde repetitie 12.45 uur). U betaalt €5,00 per persoon voor de koffie/thee. Graag uiterlijk 4 dagen voor de repetitie aanmelden via het bekende adres: activiteitenvrienden@phion.nl. U krijgt altijd een inschrijfbevestiging.

Tekst: Peter van der Neut

Concertaankondigingen

Zomerconcerten Kasteel Middachten

In het prachtige Groene Theater in de tuinen van kasteel Middachten in De Steeg vinden op de zondagen in juli zomerconcerten plaats. Op zondag 10 juli concerteren daar musici uit Phion: het Trio Borromeo, dat bestaat uit Alexej Pevzner, viool, Meintje de Roest, altviool en Inge Grevink, cello. Zij voeren een gevarieerd en verrassend programma uit met werken van Haydn, Bach, Bartók, Beethoven en Krasa.

Het Groene Theater van Middachten bestaat uit hagen, die de coulissen vormen voor de plaats waar het concert plaatsvindt.

Symphonic Broadway

Op deze zwoele zomeravond op vrijdag 8 juli verandert de Oude Markt van Enschede in Times Square New York, het hart van de Amerikaanse showbizz. In het programma Symphonic Broadway komen alle grote hits uit de shows van Broadway samen. Musical, pop en soul in spectaculaire symfonische arrangementen.

In de vorige uitgave van VriendenNieuws stond een onjuiste datum vermeld bij dit gratis toegankelijke concert. De juiste datum is vrijdag 8 juli.
Meer info.

VriendenNieuws

VriendenNieuws Phion verschijnt zes keer per seizoen en wordt gestuurd naar alle Vrienden van Phion en naar de medewerkers / musici van Phion.

Stichting Vrienden van Phion

Leden bestuur:

Marijke van Hees, voorzitter 
Hans Peter Herwig, penningmeester
Jacco Post, algemeen directeur Phion
Jard Baljet
Jan Boom
Erik Olsman, musicus
Sigurd Smit, musicus

Leden Activiteitencommissie:

Peter van der Neut, voorzitter
Bert Klaver
Lin Ravelli
Gelly Talsma
Len Bielaars, musicus
Melanie Jansen, musicus

Leden van de Redactie:

Toon Ottink, eindredacteur 
Aafke Feenstra
John Biermans
Rebecca Fransen, musicus
Marte Straatsma, musicus